محافظ جان چیست ؟

همراهان تک وات سلام. مقاله ای این بار برای شما آماده کرده ایم با عنوان کلید محافظ جان چیست ؟ با توجه به این که حدودا ۷۰ درصد مردم این موضوع را نمی دانند، تیم تک وات مقاله مفیدی را خدمت شما دوستان قرار می دهد. امروزه استفاده از برق در زندگی انسان ها بسیار افزایش پیدا کرده است. این انرژی خطراتی هم برای ما به دنبال دارد. اما با استفاده از  راه های مناسب می توانیم از آسیب های احتمالی جلوگیری کنیم. از تجهیزات حفاظتی که امروزه در این امر به کار گرفته می شوند کلیدهای محافظ جان هستند.

کلید محافظ جان چیست ؟

مخفف عبارت ( Residual Current Device) و یا RCCB مخفف عبارت (Residual Current Circuit Breaker) به کلید هایی میگویند که نشت جریان مدار را در کسری از ثانیه تشخیص می دهد و آن را قطع می کند و از صدمات جانی ناشی ازنشت جریان جلوگیری می کند. رعایت نکردن مسائل ایمنی در استفاده از نیروی برق، از عوامل مهم در ایجاد صدمات، خسارت های مالی و تلفات جانی در منازل، مجتمع های صنعتی و اداری و تجاری و مجتمع‌های صنعتی می باشد. به همین دلیل از کلید حفاظت از خطر برق گرفتگی یا کلید محافظ جان برای داشتن امنیت و آسایش و همچنین حفاظت کردن از جان افراد در برابر خطر برق گرفتگی و نیز جلوگیری کردن از خطرات احتمالی و جریان نشتی استفاده می شود.

نحوه کار کلید محافظ جان چیست

این کلید ها با استفاده از مقایسه کردن جریان فاز و نول،اگر اختلافی مشاهده کنند به سرعت مدار را قطع میکنند.
بدن انسان در مدت ۲۰۰ میلی ثانیه توانایی تحمل جریان ۳۰ میلی آمپری را دارد. به همین دلیل کلید محافظ جان برای مجتمع های اداری و مسکونی باید زمانی که مقدار جریان نشتی از ۳۰ میلی امپر تجاوز کرد عمل کند و کمتر از ۲۰۰ میلی ثانیه مدار را قطع کند. در صنعت نیز از کلیدهایی با  که قطع در آن ها حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی آمپر است استفاده می کنند.

ممکن است این اختلاف به دلیل اتصال بدنه ی یکی از دستگاه‌های الکتریکی که در آن  دستگاه، جریان الکتریکی به جای بازگشت از راه سیم نول، از راه زمین به منبع برگردد باشد که به این حالت به اصطلاح جریان نشت پیدا کرده می گویند. جریان‌های نشتی کوچک را که با استفاده از فیوز نمی توان شناسایی کرد اما ممکن است موجب برق‌گرفتگی یا آتش سوزی شوند توسط این دستگاه شناسایی می شوند و باعث قطع مدار در چند دهم یا صدم ثانیه می شوند.

مشخصات کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی :

دمای کاری کلید‌ها از ۲۵ – تا ۴۰ درجه سیلسیوس می باشد.
برای محفاظت مدار مصرفی در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار باید فیوز پشتیبان (Back-Up Fuse) با توجه به جریان نامی کلید نصب شود.
جریان نامی کلید‌ها ۱۲۵ – ۱۶ آمپر می باشد که در بازار عرضه می شوند.
این کلید‌ها برای استفاده کردن تکفاز (خـانـگی) بـه صورت دو پـل و مشترکین سه فـاز (صنعتی) به طور چهار پل استفاده می گردد.

انواع کلید های محافظ جان چیست  :

  1. محافظ جان RCD
  2. محافظت به طور کامل از افراد و تجهیزات RCCB

کلید محافظ جان RCD:

این نوع کلید جریان را به صورت تفاضلی اندازه می گیرد. از مزایای این نوع کلیدها، سرعت عملکرد زیاد است. کلید های محافظ جان در دو نوع ۲پل و ۴پل یافت می شوند.

کلید های RCD با در نظر گرفتن کاربردشان در محدوده های جریان متفاوت تقسیم بندی می شوند :

  1. حساسیت بالا (HS) : برای حفاظت از جان
  2. حساسیت متوسط (MS): برای جلوگیری از آنش سوزی
  3. حساسیت کم (LS) : برای حفاظت از تجهیزات و ماشین آلات

 

کلید محافظ کامل از تجهیزات و افراد RCCB :

در بازار این کلید ها در ۳ تیپ عرضه می گردند :

  1. تیپ A :  دارای ولتاژ کاری ۲۰۰-۴۰۰ V است. دارای قدرت تشخیص شکل موج AC و DC پالسی می باشد.
  2. تیپ AC : دارای ولتاژ کاری ۲۰۰-۴۰۰ V با شکل موج AC  می باشد.
  3. تیپ B : دارای ولتاژ کاری ۲۰۰-۴۰۰V با شکل موج AC و DC پالسی می باشد.

نحوه ی نصب :

این کار باید توسط فرد متخصص انجام شود. ابتدا با استفاده از آمپرمتر مخصوص میزان نشستی در آن مدار که قرار است کلید در آن نصب شود را اندازه گیری می کنیم. سپس اگر مقدار جریان نشتی  از ۲ % حساسیت نامی کلید بیشتر باشد، نشت را پیدا می کنیم و نقص را برطرف می کنیم و بعد اقدام به نصب کلید می کنیم. نشتی ممکن است بین نول و زمین، فاز و زمین، فاز یا نول با فاز‌ها و نول‌ها مدارهای اطراف باشد که در تمام حالت‌های گفته شده کلید مدار را قطع می کند.

در کلیدهای دو پل سیم نول را به ترمینال با علامت N. و در سیم فاز به ترمینال  با علامت L. متصل می کنیم.

در سیستم تک فاز، دو سیم نول و فاز و در سیستم سه فاز، چهار سیم را به ورودی و خروجی کلید اتصال می دهیم. از بالا و یا پائین متصل شدن سیم ها به کلید در کارکرد کلید اثری ندارند. می توانیم همزمان با کلید از کنتاکت کمکی نیز استفاده کنیم.

نکات دوره ی بهره برداری از محافظ جان چیست :

زمانی که جریان برق توسط کلید محافظ جان قطع می شود یعنی حداقل یکی از وسایل برقی در مدار و یا سیم کشی ساختمان دارای جریان نشتی است.
در این موقعیت دو شاخه همه ی وسائل برقی را از پریز‌ها بیرون می آوریم و سپس کلید حفاظت را دوباره وصل می کنیم و طبق دستور العمل زیر عمل می کنیم :
اگر کلید مجدد جریان برق را قطع نمود یعنی در سیستم سیم کشی داخل ساختمان جریان نشتی به وجود آمده و اگر این نشتی از بین نرود کلید قابل وصل نیست.
زمانی که کلیه ی وسایل برقی از مدار خارج شدند و کلید حفاظت از خطر برق گرفتگی، جریان برق را قطع نکرد، یعنی  یکی از وسائل برق داری جریان نشتی به بدنه است که در این شرایط باید وسائل برقی را تک تک به برق وصل کرد تا کلید قطع شود، قطع کلید بدین معنی است که آن وسیله جریان نشتی به بدنه دارد و  باید نقص رفع شود.

برای خواندن مقالات بیشتر در وبسایت تک وات اینجا کلیک کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *