نورپردازی
نورپردازی، انواع و اصول

نورپردازی (Lighting) بکارگیری نور برای دستیابی به جلوه های بصری یا زیبایی شناختی است. نورپردازی شامل استفاده از هر دو  منبع نور مصنوعی مانند لامپ ها و چراغ ها و همچنین نور طبیعی با بهره گرفتن از نور روز(خورشید) است. نورپردازی طبیعی (استفاده از پنجره، نورگیرهای سقفی یا طاقچه های نوری) گاها به عنوان منبع اصلی نور در طول روز در ساختمانها مورد استفاده قرار می گیرد. این می تواند به جای استفاده از نور مصنوعی ، که عامل اصلی مصرف انرژی در ساختمان ها است ، در مصرف انرژی صرفه جویی کند. روشنایی مناسب می تواند به بهبود عملکردها در فصا کمک کند، ظاهر فضا را بهبود ببخشد یا اثرات روانی مثبتی بر کاربران آن فضا داشته باشد.

برگزیدن وسایل روشنایی، مشخص کردن محل مناسب نصب آنها و نوع رنگ و شدت آنها از جمله چیزهایی است است که باید کاملا هوشمندانه و دقیق انجام شود.

 

نورپردازی با توجه به محیط صورت می گیرد. تعیین میزان نوری که هر اتاق و فضا نیاز دارد، بسته به فعالیت‌هایی است که قرار است در آن محل صورت بگیرد.
شما می توانید با توجه به اینکه کاربری آن مکان خصوصی است یا عمومی؛ سطح نور مورد نیاز را به صورت لیست تنظیم کنید.
مثال:
نور بیشتر؛ لابی، آشپزخانه، اداره، فروشگاه، کلاس درس
نور کمتر؛ اتاق خواب، اتاق تلویزیون، گاراژ، کمد، حمام

انواع منابع نور:

  1. نورپردازی عمومی
  2. نورپردازی وظیفه‌ای
  3. نورپردازی تاکیدی
  4. فراتاب‌های دیواری
  5. نورپردازی ریلی
  6. فروتاب

 نورپردازی عمومی:

این یکی از متداول‌ترین انواع نورپردازی است.
نور عمومی  کل فضا را پوشش می‌دهد تا بتوانید فعالیت‌های مورد نظر خود را انجام دهید.
در رشته‌های سینما و عکاسی، منظور از نور عمومی، نور طبیعی موجود در داخل اتاق است.
در دکوراسیون، مفهوم نور عمومی به مفهومی که ابتدا توضیح دادیم بسیار نزدیک است.
با این تفاوت که نور طبیعی در دکوراسیون به معنی طبیعی و یکنواخت نگه داشتن نور تا جای ممکن است.
با اینکه نور عمومی شما را قادر می‌سازد تا در فضا حرکت کنید یا کارهایی انجام دهید، اما برای کارهای ظریف روی اشیا یا تأکید بر فضاهای خاص مناسب نیست.

نورپردازی برای انجام وظیفه ای مشخص(TASK LIGHTING)

این نوع نورپردازی، کوچک‌تر و متمرکزتر از نوع قبلی است. نورپردازی وظیفه‌ای زمانی لازم است که بخواهید کار خاصی را انجام دهید. بعضی از افراد به آن نورپردازی اداری هم می‌گویند. نورپردازی وظیفه‌ای به شما کمک می‌کند تا در هنگام انجام کارهایی مانند خواندن، نوشتن، آشپزی، خیاطی و غیره که به نور مشخصی نیاز دارند، دید بهتری داشته باشید.
برای مثال اگر نور کلی اتاق کم باشد اما چراغ رومیزی روشن باشد، نور موجود تأثیر بیشتری دارد نسبت به زمانی که کل اتاق با لامپ قوی‌تری روشن شود.نور حاصل از این روش روی یک فضای خاص مانند میز یا تابلو متمرکز می‌شود. افراد می‌توانند به راحتی آنها را خاموش یا روشن کنند و وجود آنها تاثیر زیادی بر سایر فضاهای اتاق ندارد.

نورپردازی وظیفه‌ای باعث تحریک طبیعی ذهن شما می‌شود. کنتراست نور به شما اجازه می‌دهد تا تمرکز بیشتری روی کار داشته باشید. این امر به شما کمک می‌کند تا جزئیات بیشتری را ببینید و نتایج بهتری را بدست بیاورید. به همین دلیل است که بسیاری از کسب‌وکارها تصمیم گرفته‌اند از نورپردازی وظیفه‌ای در دفاتر خود استفاده کنند.در بیشتر انواع کاربردها، از لامپ‌های رشته‌ای یا فلورسنت استفاده می‌شود.

 نورپردازی تاکیدی (Accent Lighting)

این نوع نورپردازی بسیار متمرکز است تا چشم‌ها را به سمت یک نقطه‌ی کانونی هدایت کند.
نورپردازی تأکیدی روشی برای اضافه کردن استایل و جاذبه به دکوراسیون خانه است و
به شما کمک می‌کند تا آثاری که برای نمایش گذاشته‌اید را روشن کرده و در سایر مناطق سایه ایجاد کنید.
نورپردازی تأکیدی برای تأکید روی دیوار، اثر هنری، کتابخانه، مبلمان، کلکسیون‌ها و معماری کلی خانه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
نورپردازی تأکیدی بیرونی زمانی است که بخشی از نمای خانه یا حیاط را با نور مورد تأکید قرار دهید.
این کار در طی تعطیلاتی مانند هالووین و کریسمس بسیار طرفدار پیدا می‌کند.

نورپردازی تأکیدی، محیط و جوی بسیار پیچیده را ایجاد می‌کند. احساس معنادار بودن و اهمیت را به بخش‌های تأکیدشده می‌دهد.
این نوع نورپردازی برای موزه‌ها، ساختمان‌های تاریخی و گالری‌های هنری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
نورپردازی تأکیدی برای تاکید روی اشیا یا فضاهایی خاص از معماری است. این نور زاویه‌دار است و عمود بر کف ساختمان تابیده نمی‌شود.

 فراتاب‌های دیواری:

پایه‌های این نوع چراغ‌ها باید در فاصله‌ی منظمی نسبت به یکدیگر و مرکز دیوار نصب شوند.
این سبک از نورپردازی، سطوح افقی نزدیک دیوار را نیز روشن می‌کند.
این سبک را نمی‌توان را روی سطوح آینه‌ای که نورپردازی بدون سایه می‌خواهند اعمال کرد.
سطوح براق نیز تصویری آینه‌ای ایجاد کرده و فضا را بیش از حد روشن می‌کنند.
در مورد هدایت کردن نور به سمت دیوارهایی که دارای در یا پنجره هستند خیلی باید دقت کرد.
این سبک از نورپردازی می‌تواند منجر به حیرت همگان شود.